![\"plakat\"](\"https:\/\/kinoroma.zabrze.pl\/mapa\/wp-content\/uploads\/images.jpg\")
<\/a>\u201eS\u00f3l ziemi czarnej\u201d opowiada o \u015al\u0105sku i \u015al\u0105zakach, walcz\u0105cych w Powstaniach \u015al\u0105skich o przy\u0142\u0105czenie G\u00f3rnego \u015al\u0105ska do Polski. Jednak\u017ce historia opowiedziana przez Kazimierza Kutza nie jest rekonstrukcj\u0105 wydarze\u0144 historycznych. Film, kt\u00f3ry powsta\u0142, bo \u201eprzy\u015bni\u0142 si\u0119\u201d Kutzowi pewnej nocy, jest opowie\u015bci\u0105 o ludziach, ich marzeniach i niez\u0142omnej woli. To zarazem obraz autobiograficzny. Wielki re\u017cyser i tw\u00f3rca filmowej historii \u015al\u0105ska, wpl\u00f3t\u0142 w scenariusz dzieje w\u0142asnej rodziny, kt\u00f3rej cz\u0142onkowie walczyli i gin\u0119li w \u015bl\u0105skich zrywach narodowych.<\/p>\nJest rok 1920, trwa drugie powstanie \u015bl\u0105skie. Siedmiu braci Basist\u00f3w do\u0142\u0105cza do oddzia\u0142u Erwina Malinioka (Jan Englert) walcz\u0105cego z Niemcami. Oddzia\u0142 zdobywa jedno z miasteczek, ale Niemcy rzucaj\u0105 przeciwko powsta\u0144com coraz wi\u0119ksze si\u0142y. Nier\u00f3wna walka skazana jest na przegran\u0105.<\/p>\n
Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce to opis typowego kina historycznego. Kazimierz Kutz u\u017cy\u0142 jednak prawdziwych wydarze\u0144 jedynie jako kanwy do opowie\u015bci o \u015al\u0105zakach i \u015al\u0105sku. Mimo wyra\u017anych odniesie\u0144, film nie rekonstruuje przebiegu powstania, ale koncentruje si\u0119 na losach g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w, pokazuj\u0105c prawdziwe korzenie tego zrywu Osi\u0105 \u201eSoli ziemi czarnej\u201d s\u0105 losy najm\u0142odszego z braci – Gabriela Basisty (w tej roli Olgierd \u0141ukaszewicz). Jeste\u015bmy z nim w typowym, \u015bl\u0105skim domu rodu Basist\u00f3w, na powsta\u0144czych barykadach i podczas tragicznych wydarze\u0144 po zwyci\u0119stwie Niemc\u00f3w.<\/p>\n
Wa\u017cnym w\u0105tkiem jest tak\u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 Gabriela do niemieckiej sanitariuszki. Kutz wpl\u00f3t\u0142 w ten spos\u00f3b w swoj\u0105 opowie\u015b\u0107 histori\u0119 pokazuj\u0105c\u0105 skomplikowane i niemo\u017cliwe cz\u0119sto do rozwi\u0105zania sploty polsko-niemieckiej historii regionu.<\/p>\n
W filmie pojawia si\u0119 wiele znakomito\u015bci \u00f3wczesnego filmu polskiego. Opr\u00f3cz Olgierda \u0141ukaszewicza, ogl\u0105damy Jana Englerta w roli dow\u00f3dcy powsta\u0144czego oddzia\u0142u Erwina Malinioka i Jerzego Bi\u0144czyckiego jako Bernarda, brata Gabriela. Jest te\u017c Daniel Olbrychski, w roli polskiego u\u0142ana, porucznika Sowi\u0144skiego, kt\u00f3ry z i\u015bcie u\u0142a\u0144sk\u0105 fantazj\u0105 rzuca si\u0119 na pomoc powsta\u0144com.<\/p>\n
Ta rola \u2013 cho\u0107 epizodyczna – ma w filmie du\u017ce znaczenie. U\u0142an szar\u017cuj\u0105cy zgodnie z romantyczn\u0105, polsk\u0105 tradycj\u0105, sprowadza na powsta\u0144cz\u0105 barykad\u0119 dzia\u0142o, by potem – zgodnie ze schematem przegranych, polskich powsta\u0144 – \u201enie k\u0142aniaj\u0105c si\u0119 kulom\u201d zgin\u0105\u0107 od pierwszego strza\u0142u. Posta\u0107 grana przez Olbrychskiego mia\u0142a uosabia\u0107 niezrozumia\u0142\u0105 dla \u015al\u0105zak\u00f3w, strace\u0144cz\u0105 i elitarn\u0105 legend\u0119 szlacheckiej Polski.<\/p>\n
Warto doda\u0107, \u017ce Kutz wym\u00f3g\u0142 na wszystkich aktorach odtwarzaj\u0105cych \u201e\u015bl\u0105skie\u201d role u\u017cywanie lokalnej gwary. W jednym z wywiad\u00f3w tak uzasadnia\u0142 swoj\u0105 decyzj\u0119 \u201eGdyby\u015bmy odebrali \u015al\u0105zakom ich j\u0119zyk, odebraliby\u015bmy i dusz\u0119\u201d.<\/p>\n
Pi\u0119knie uj\u0105\u0142 istot\u0119 filmu Kutza autor z portalu KinotekaSzkolna.pl pisz\u0105c: \u201eKutz tworzy przemawiaj\u0105c\u0105 do wyobra\u017ani autentyzmem i pi\u0119knem obraz\u00f3w wizj\u0119 dawnego G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, jakiej do tej pory w polskim kinie nie by\u0142o. Jest to wizja mitologizuj\u0105ca, lecz autentyczna i nies\u0142ychanie sugestywna\u201d.<\/p>\n
Brzmi to jak bajka, ale \u201eS\u00f3l ziemi czarnej\u201d\u2026 przy\u015bni\u0142a si\u0119 re\u017cyserowi pewnej nocy. Gdy po powrocie na G\u00f3rny \u015al\u0105sk ze studi\u00f3w ca\u0142ymi miesi\u0105cami rozmy\u015bla\u0142 nad tradycj\u0105 rodzinn\u0105 i studiowa\u0142 g\u00f3rno\u015bl\u0105skie wspomnienia, nast\u0105pi\u0142o mistyczne niemal\u017ce wydarzenie. \u201eZobaczy\u0142em w nocy film, w kt\u00f3rym widzia\u0142em wszystkie rozwi\u0105zania, przede wszystkim natury estetycznej, i by\u0142 to film m\u00f3wiony czyst\u0105 i pi\u0119kn\u0105 gwar\u0105. Przebudzi\u0142em si\u0119 jak cz\u0142owiek, kt\u00f3ry dokona\u0142 odkrycia, i dok\u0142adnie zapisa\u0142em ten sen\u201d – m\u00f3wi\u0142 Kutz w rozmowie dla \u201eMiesi\u0119cznika Literackiego\u201d w 1975 roku.<\/p>\n
Wybitny krytyk Tadeusz Sobolewski okre\u015bli\u0142 film Kutza mianem arcydzie\u0142a, kt\u00f3re \u201e\u0142\u0105czy w sobie sag\u0119 rodzinn\u0105 i liryczne wyznanie\u201d, a jednocze\u015bnie harmonijnie zestawia ze sob\u0105 tradycje rewolucyjne i konserwatywne\u201d.<\/p>\n
W \u201eSoli ziemi czarnej\u201d Kutz zawar\u0142 liczne w\u0105tki autobiograficzne, oparte na autentycznych losach m\u0119\u017cczyzn z jego rodu, kt\u00f3rzy walczyli i gin\u0119li w kolejnych powstaniach \u015bl\u0105skich.<\/p>\n Nakr\u0119cony w 1969 roku film sta\u0142 si\u0119 pierwsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 klasycznego dla polskiego kina, tzw. \u201etryptyku \u015bl\u0105skiego\u201d, do kt\u00f3rego nale\u017c\u0105 te\u017c kolejne dzie\u0142a Kutza: \u201ePer\u0142a w koronie\u201d (1971) i \u201ePaciorki jednego r\u00f3\u017ca\u0144ca\u201d (1979).<\/p>\n Kr\u0119c\u0105c \u201eS\u00f3l\u2026\u201d, Kutz nie wiedzia\u0142, \u017ce b\u0119dzie ona prze\u0142omem w jego dotychczasowej tw\u00f3rczo\u015bci i\u2026 \u017cyciu. Po sukcesie festiwalowym i przychylnych g\u0142osach krytyki, re\u017cyser skoncentrowa\u0142 si\u0119 na tworzeniu filmowej mitologii rodzinnej ziemi.<\/p>\n W 1970 \u201eS\u00f3l ziemi czarnej\u201d zosta\u0142a oficjalnym polskim kandydatem do rywalizacji o Oscara w kategorii najlepszego filmu nieangloj\u0119zycznego.<\/p>\n Nagrody i wyr\u00f3\u017cniea 1970 Lubuskie Lato Filmowe) – Z\u0142ote Grono, Nagroda za scenariusz, Nagroda za scenografi\u0119 (Boles\u0142aw Kamykowski), Nagroda za zdj\u0119cia (Wies\u0142aw Zdort) <\/p>\n Metryczka filmu<\/b><\/u><\/span><\/p>\n \u201eS\u00f3l ziemi czarnej\u201d<\/span> Re\u017cyseria i scenariusz: Kazimierz Kutz<\/span> <\/p>\n <\/p>\n
\n<\/strong><\/p>\n
\n1970 – Nagroda Pa\u0144stwowa I stopnia dla Kazimierza Kutza; 1971 – Grenoble (MSMiF) – Grand Prix<\/p>\n
\n
\nPolska 1969, premiera 1970<\/span><\/p>\n
\nMuzyka: Wojciech Kilar<\/span>
\nZdj\u0119cia: Wies\u0142aw Zdort<\/span>
\nScenografia: Boles\u0142aw Kamykowski<\/span>
\nMonta\u017c: Irena Chory\u0144ska<\/span>
\nProdukcja: Zesp\u00f3\u0142 Filmowy „Wektor”<\/span>
\nCzas trwania: 98 min<\/span>
\nObsada: Olgierd \u0141ukaszewicz, Jan Englert, Jerzy Bi\u0144czycki, Jerzy Cnota, Wies\u0142aw Dymny, Izabella Koz\u0142owska, Jerzy \u0141ukaszewicz, Daniel Olbrychski<\/span><\/p>\n
\n